- Tošina banja u selu Rožanstvo kod Zlatibora krije izvor mineralne vode i nedovršeni dvorac koji dominira kompleksom.
- Voda je tokom cele godine oko 18 stepeni, a meštani joj pripisuju blagotvorno dejstvo za kožu i oči.
- Kompleks je počeo da gradi Toša Lazović 1974, ali je posle njegove smrti 1999. ostao nedovršen i zapušten.
Nedaleko od Zlatibora, među gustom šumom i netaknutom prirodom, nalazi se mesto koje više podseća na prizor iz bajke nego na običan turistički lokalitet. U selu Rožanstvo krije se Tošina banja, poznata i kao banja Vapa, sa izvorom mineralne vode i nedovršenim dvorcem koji već decenijama čeka da neko nastavi davno započetu priču.
Iako nikada nije zaživela kao uređeno banjsko lečilište, ovo neobično mesto i danas privlači posetioce, kako zbog vode - za koju stariji ljudi kažu da je dobra za kožu i oči - tako i zbog nesvakidašnje građevine koja dominira čitavim kompleksom, a podseća na dvorac.
Izvor vode koji nikada ne menja temperaturu
Tošina banja nalazi se u blizini sela Rožanstvo, uz reku Prištavicu. Posebno je zanimljivo što voda na izvoru tokom cele godine ima približno 18 stepeni Celzijusa.
Prema lokalnim predanjima i dugogodišnjoj upotrebi, voda se tradicionalno koristila za tegobe sa kožom, sluzokožom i očima. Meštani joj pripisuju različita blagotvorna svojstva, mada takva svedočenja ne predstavljaju medicinski dokaz njene efikasnosti.
Upravo je potencijal ovog izvora bio razlog zbog kojeg je Toša Lazović odlučio da na ovom mestu izgradi čitav banjski kompleks.
Toša Lazović imao je plan koji je prevazilazio njegovo vreme
Priča o Tošinoj banji počinje sa Tošom Lazovićem, rođenim 1914. godine u zlatiborskom selu Rožanstvo. Sredinom sedamdesetih godina prošlog veka odlučio je da prirodno bogatstvo ovog kraja pretvori u turističko i banjsko odredište.
Izgradnja je započela 1974. godine. Njegova zamisao bila je da posetiocima ponudi smeštaj, korišćenje izvorske vode i odmor u prirodnom okruženju. Planirao je i dodatne sadržaje, među kojima se pominju sterilizacija i flaširanje vode.
Lazović je izgradio i približno kilometar prilaznog puta koji je trebalo da poveže kompleks sa širim područjem Zlatibora. Na ulazu u banju i danas se nalazi tabla koja svedoči da je na ovom projektu radio od 1974. do 1999. godine.
Zavirite u Tošinu banju na Zlatiboru:
Dvorac na pet spratova usred šume
Najveću pažnju privlači građevina na pet nivoa, od crvene fasadne cigle, sa neobičnim prozorima i širokim terasama koje podsećaju na arhitekturu dvoraca iz bajki.
Okružen visokim četinarima i gustim zelenilom, objekat ostavlja utisak potpuno izdvojenog sveta. Njegove prostrane terase bile su zamišljene tako da gostima pruže pogled na okolnu prirodu.
U okviru kompleksa nalaze se i ostaci drugih planiranih sadržaja: kupatila, bazeni sa banjskom vodom, nedovršeni mostići i delovi sistema sa slapovima. Postoje i temelji objekta za koji se veruje da je trebalo da bude crkva.
Sve je trebalo da čini jedinstvenu banjsku celinu, ali većina zamišljenih sadržaja nikada nije završena.
Smrt vlasnika prekinula je ostvarenje velike zamisli
Tošina banja nikada nije počela da radi kao uređeno lečilište. Smrt Toše Lazovića 1999. godine prekinula je realizaciju projekta, a radovi nakon toga nisu nastavljeni.
Kompleks je vremenom prepušten propadanju. Prema svedočenjima meštana i medijskim izveštajima, iz unutrašnjosti je odneto gotovo sve što je moglo da se odnese, uključujući instalacije, pločice i delove opreme.
Nekada zamišljeni bazeni i kupatila ostali su nedovršeni, dok je prostor oko građevine postepeno zarastao u zelenilo. Umesto planiranog turističkog odredišta, nastalo je neobično napušteno zdanje koje privlači ljubitelje zaboravljenih mesta i neobičnih priča.
Pogledjate u našoj galeriji kako izgleda Lukovska Banja podno Kopaonika kod Kuršumlije:
U blizini se nalazi i jedna od poznatih prirodnih atrakcija Zlatibora
Tošina banja nalazi se u kraju koji ima još nekoliko zanimljivih prirodnih lokaliteta. U blizini Rožanstva smeštena je Stopića pećina, poznata po podzemnim dvoranama, bigrenim kadama i vodopadu unutar pećine.
Zbog toga ovaj deo Zlatibora može biti zanimljiv i onima koji žele da istraže manje poznate prirodne lepote ovog kraja.
Tošina banja, ipak, ostaje posebna zbog svoje nedovršene priče. Iza crvene cigle, zaraslih staza i napuštenih bazena krije se zamisao čoveka koji je verovao da prirodni potencijal ovog kraja može postati osnova za razvoj novog turističkog odredišta.
Danas ovde uglavnom zatičemo tragove nekadašnjih planova i izvor vode koji i dalje protiče, podsećajući na projekat koji nikada nije dobio priliku da bude završen.
BONUS VIDEO: