Dok se za neke srpske banje zna gotovo u svakom kraju zemlje, postoji jedno mnogo manje poznato mesto koje krije dugu istoriju i izvore mineralne vode. Banja Jošanica nalazi se na samo nekoliko kilometara od Sokobanje, a njene vode, prema podacima Turističkeorganizacije Sokobanja, koristili su još stari Rimljani.
Smeštena između zapadnih ogranaka Rtnja i istočnih padina Bukovika, Jošanica je okružena zelenilom, šumom i rekom, pa na prvi pogled više podseća na skriveno izletište nego na banju sa dugom tradicijom.
Upravo ta skromnost jedan je od razloga zbog kojih je mnogi turisti zaobilaze. Ipak, kada se zagrebe ispod površine, priča o ovom mestu postaje mnogo zanimljivija.
Rimljani su prvi prepoznali vrednost izvora
Materijalni tragovi ukazuju na to da su termomineralne vode Jošanice koristili Rimljani. Nije teško razumeti zbog čega su se upravo oni zainteresovali za ovo mesto, rimska civilizacija bila je poznata po termama i korišćenju prirodnih izvora za kupanje i odmor.
Vekovima kasnije, izvori su nastavili da privlače ljude, ali je banja prolazila kroz burna vremena. Prema podacima Turističke organizacije Sokobanja, tokom povlačenja Turaka banja je bila srušena do temelja, zbog čega je dugo ostala gotovo zaboravljena.
U galeriji ispod pogledajte kako izgleda banja Jošanica!
Danas se do nje stiže jednostavno
Ako ste u Sokobanji, do Jošanice se ne putuje dugo. Od Sokobanje se kreće prema Aleksincu, a na petom kilometru, kod Trebičke česme, odvaja se put prema selu Jošanica.
Sama banja nalazi se u prijatnom prirodnom okruženju, u borovoj šumi kroz koju protiče reka. Tu su klupe, drveni mostovi i hladovina, pa mesto više podseća na miran kutak za beg od gužve nego na klasičan turistički kompleks.
Pet izvora različitog sastava
Posebnost Jošanice su njeni izvori. Turistička organizacija Sokobanje navodi pet lekovitih termomineralnih izvora: Sumpornu vodu, Gvozdenu I, Gvozdenu II, Stomačnu i Crvenu vodu.
Oni pripadaju grupi oligomineralnih zemnoalkalnih hipotermi, a temperatura vode kreće se između 18 i 22 stepena Celzijusa.
Pored izvora, u Jošanici postoji i lekovito blato, odnosno peloid, koje je tradicionalno deo banjske ponude.
Zašto stariji pričaju o „melemu“?
U banjskim mestima širom Srbije generacijama se prenose priče o tome kako mineralna voda prija ljudima sa različitim tegobama. I u Jošanici su se vekovima prepričavala iskustva meštana i posetilaca koji su dolazili zbog njenih izvora.
Zbog toga se i danas može čuti da je Jošanica svojevrsni „melem na ranu“. Ipak, takve izraze treba razumeti kao deo lokalne tradicije i iskustava ljudi, a ne kao medicinsku garanciju da voda leči određenu bolest. Ono što jeste potvrđeno jeste da Jošanica ima prirodne mineralne izvore različitog sastava, koji su deo njenog banjskog nasleđa.
U galeriji ispod pogledajte i slike banje Badanje!
Banja je dugo čekala da ponovo oživi
Zanimljiv je i podatak da je organizovano obnavljanje i zahvatanje izvora počelo 1969. godine. Pre toga, današnja banja izgrađena je 1962. godine na temeljima starog kupatila iz 1905. godine. To pokazuje koliko je dugo postojala ideja da se prirodni potencijal ovog mesta ponovo iskoristi.
A Jošanica nema samo banju
Ko dođe ovde, može da vidi i jednu od najstarijih crkava u ovom kraju – crkvu Uspenja Svete Bogorodice, koja je prema podacima Turističke organizacije Sokobanja podignuta u 14. veku. Crkva je preživela burnu istoriju i više rušenja, a njeni debeli kameni zidovi i danas svedoče o vremenu u kojem je ovaj kraj imao potpuno drugačiji izgled.
Zbog toga poseta Jošanici nije samo odlazak do izvora. To je spoj prirode, banjske tradicije i istorije koja seže mnogo dalje nego što bi se moglo pretpostaviti na osnovu izgleda ovog mirnog mesta.
BONUS VIDEO:
